THE REPUBLIC OF THE UNION OF MYANMAR, ISLAMIC RELIGIOUS AFFAIRS COUNCIL ( HQ )

သံအမတ္ႀကီး မဟာသေရစည္သူ ဦးေဖခင္

 
 
သံအမတ္ႀကီး မဟာသေရစည္သူ ဦးေဖခင္
=======================
 
သံအမတ္ႀကီး မဟာသေရစည္သူ ဦးေဖခင္ကို ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕၊ ဆြဲမွန္ရြာ အဘ ဦးေအေအခန္း ႏွင့္ အမိ ေဒၚတုပ္တို႔မွ ၁၂၄၇-ခုႏွစ္ ဝါေခါင္လျပည့္ေန႔ (၂၈၊ ၆၊ ၁၉၁၂)တြင္ ဖြားျမင္သည္။ 
 
ငယ္စဥ္က ရြာထဲရွိ ဘာသာေရး ေက်ာင္းတြင္ အူရဒူစာေပ ၄-တန္း ေအာင္သည္အထိ ဆည္းပူးသည္။ ဆက္လက္၍ ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕ ဝက္စလီယံ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အလယ္တန္းေက်ာင္း၌ သတၱမတန္း ေအာင္သည္အထိ သင္ယူသည္။
 
၁၉၂၇-ခုႏွစ္တြင္ မိဘမ်ားသည္ ရွမ္းျပည္၊ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕သို႔  ေျပာင္းေရႊ႕သြားခဲ့ရာ ဆရာႀကီးသည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေအဘီအမ္ ေက်ာင္း တြင္ တစ္ႏွစ္ေနၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕ ကယ္လီအထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ ပညာဆက္လက္သင္ယူခဲ့သည္။ 
 
 ၁၉၃၀-၃၁ခုႏွစ္တြင္ ဆယ္တန္းေအာင္ျမင္၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သို႔ တက္ေရာက္သည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ၁၉၃၇ႏွစ္ (ဘီေအ၊ ဘီအယ္လ္) ေျဖဆိုေအာင္ျမင္သည္အထိေနခဲ့သည္။ 
 
ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ပဲခူးေက်ာင္းေဆာင္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အတူေနခဲ့သျဖင့္ ရင္းႏွီးခဲ့သည္။ ဘီေအဘီအယ္လ္တန္း ဆက္လက္ သင္ၾကားစဥ္ ပဲခူးေဆာင္မွာပင္ အေဆာင္မွဴးအျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့သည္။
 
၁၉၃၈-ခုႏွစ္တြင္ ေခ်ာက္၊ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ေရနံေျမ အလုပ္သမား ဝန္ေထာက္အျဖစ္ အမႈထမ္းေနစဥ္ ဒုတိယကမၻာ စစ္ႀကီးျဖစ္ လာသည္။ ဂ်ပန္မ်ားဝင္ေရာက္လာစဥ္ လက္ေအာက္ခံ အမႈထမ္း မလုပ္ဘဲ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕သို႔ ျပန္သြားခဲ့သည္။
 
၁၉၄၅-ခုႏွစ္ စစ္ႀကီးအၿပီး ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕တြင္ ျပည္လံုးကြ်တ္ ဗမာမြတ္စ္လင္မ္ညီလာခံ က်င္းပသည္။ ညီလာခံႀကီးတြင္ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ ဆရာႀကီး ဦးရာဇတ္၊ ဝန္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္လတ္ အစရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ားႏွင့္အတူ လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ 
 
ပ်ဥ္းမနားညီလာခံႀကီးမွ ဗမာမြတ္စ္လင္မ္ကြန္ကရက္ (ဗမက)အဖြဲ႕ႀကီး ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ကြန္ဂရက္ႀကီးက ဗမာမြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲတြင္ အင္အားစုတစ္စုအေနျဖင့္ ဖဆပလ အဖြဲ႕ႀကီးႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္လည္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ 
 
ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ၁၉၄၆-ခုႏွစ္ဆန္း ဖဆပလဦးေဆာင္မႈျဖင့္ က်င္းပသည့္ ေရႊတိဂံုညီလာခံႀကီးသို႔ ကိုယ္စားလွယ္ေစလႊတ္ခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး ဦးရာဇတ္ႏွင့္အတူ ဦးေဖခင္ လည္း တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
 
ဦးေဖခင္သည္ ရွမ္းျပည္ဖြား မဟုတ္လင့္ကစား ေတာင္ႀကီးတြင္ ေနထိုင္ႀကီးျမင့္လာသူျဖစ္၍ ရွမ္းျပည္ႏိုင္ငံေရးတြင္ စိတ္ဝင္စားသည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ပညာဆည္းပူးေနစဥ္ကပင္ ရွမ္းေက်ာင္းသားမ်ားကို စည္း႐ံုးၿပီး ပထမဆံုးရွမ္းျပည္ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ထိုအဖြဲ႕၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္လည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
 
 ညီလာခံႀကီးတြင္ ေတာင္တန္းေဒသႏွင့္ ျမန္မာျပည္ ပူးေပါင္းေရး အဆိုတစ္ရပ္ကို တင္သြင္းသည္။ အဂၤလိပ္တို႔၏ စကၠဴျဖဴစာတမ္းအရ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးေပးရာတြင္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ရန္ အစီအစဥ္ကို တိုက္ဖ်က္လိုသျဖင့္ ဤသို႔ တင္သြင္းျခင္းျဖစ္သည္။
 
ထိုအခ်ိန္တြင္ ဦးေဖခင္သည္ ဗမက အလုပ္အမႈေဆာင္ သာမက ဖဆပလ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ေနသည္။ ဖဆပလ ညီလာခံအၿပီးတြင္ ဖဆပလဌာနခ်ဳပ္တြင္ ေတာင္တန္းနယ္ေဒသဆိုင္ရာ သီးျခားဌာန ဖြင့္ၿပီး စည္း႐ံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား စတင္ေဆာင္ရြက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ ၿပီး ဦးေဖခင္ကို အတြင္းေရးမွဴးတာဝန္ေပးအပ္ခဲ့သည္။
 
ဦးေဖခင္သည္ လိုအပ္သည့္ အစီအစဥ္မ်ားျပဳလုပ္ၿပီးလွ်င္ ၿပီးခ်င္း ေတာင္ႀကီးသို႔ခရီးထြက္သည္။ ရွမ္းျပည္လူထု ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသည္။ ရွမ္းျပည္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ တည္ေထာင္ၿပီး ဦးတင္ေအးကို ဥကၠ႒အျဖစ္ တင္ေျမႇာက္ေပးသည္။
 
ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ခရီးဆက္ၿပီး စည္း႐ံုးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အတူလည္း ရွမ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္းသို႔ ခရီးလွည့္ၿပီး ေစာ္ဘြားမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
 
မၾကာမီ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ ဘိလပ္သို႔ခရီးထြက္သည္။ ေတာင္တန္း ေဒသ ေဆြးေႏြးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဦးႏုႏွင့္ တိုင္ပင္သည္ ။ သိႏၵီတြင္ က်င္းပမည့္ ေစာ္ဘြားအစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ရန္ စီစဥ္သည္။ 
 
ဦးေဖခင္ႏွင့္အဖြဲ႕သည္ ေတာင္ႀကီးတြင္ ရွမ္းျပည္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္တိုင္ပင္ၿပီး လူထုအစည္းအေဝး တစ္ရပ္ က်င္းပသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထံသို႔လည္းေကာင္း၊ ဖဆပလ ဌာနခ်ဳပ္သို႔ လည္းေကာင္း ေၾကးနန္းေပးပို႔သည္။ 
 
ဆက္လက္ ၍ ပင္လံုညီလာခံႀကီး ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ရန္ႏွင့္ သမိုင္းဝင္ ပင္လံု စာခ်ဳပ္ႀကီး ေအာင္ျမင္စြာ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ရန္ အဓိကက်ေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ 
 
ထို႔ေနာက္ ဖဆပလ အမတ္အျဖစ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕နယ္မွ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ျခင္း ခံရသည္။
 
၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၉-ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာ့အာဇာနည္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား လုပ္ႀကံခံရၿပီး ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းသည့္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႕ တြင္ ဝန္ႀကီးတစ္ဦးအျဖစ္ေရြးခ်ယ္ခံရသည္။ 
 
၁၉၄၇-ခုႏွစ္တြင္ ပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံဟူ၍ ေပၚေပါက္လာရာ ပထမဆံုးေသာ သံအမတ္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ ေစလႊတ္ခံရသည္။ 
 
၁၉၄၈-ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ပထမဆံုး ေပးအပ္ေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႕တြင္ မဟာသေရစည္သူဘြဲ႕ ခ်ီးျမႇင့္ခံရသည္။
 
၁၉၅၂-ခုႏွစ္တြင္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရၿပီး ကေမၺာဒီးယား၊ လာအိုႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံမ်ားကိုပါ ပူးတြဲတာဝန္ယူရသည္။ 
 
၁၉၅၆-ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢတြင္ အၿမဲတမ္း ျမန္မာျပည္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ခဲ့သည္ ။
 
၁၉၅၈-ခုႏွစ္တြင္ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ၁၉၆၂-ခုႏွစ္တြင္ ဆိုဗီယက္ ယူနီယံႏိုင္ငံ သံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သည္။
႐ူေမးနီးယား၊ ခ်က္ကိုစလိုဗက္ကီးယားႏွင့္ ပိုလန္ႏိုင္ငံမ်ားကိုပါ ပူးတြဲတာဝန္ယူရသည္။
 
၁၉၆၄-ခုႏွစ္မွစ၍ မေလးရွားႏွင့္ စင္ကာပူႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ၆-ႏွစ္ေက်ာ္ အမႈထမ္းၿပီး ၁၉၇၁-ခုႏွစ္တြင္ အၿငိမ္းစားယူခဲ့သည္။ 
 
၁၉၈၀-ျပည့္ႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ႏိုင္ငံဂုဏ္ရည္ဘြဲ႕ ပထမဆင့္ ခ်ီးျမႇင့္ခံရသည္။
-
အမ်ိဳးသားညီလာခံႀကီးတြင္ အနာဂတ္ျမန္မာျပည္၏ ဖြဲ႕စည္း ပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေရးအတြက္ အျခားဖိတ္ၾကားသင့္သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အစု အဖြဲ႕တြင္ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ပါဝင္သည္။ 
-
 ဆရာႀကီးသည္ “ကိုယ္ေတြ႕ပင္လံု၊ ဖဆပလေရႊတိဂံုညီလာခံ၊ ပင္လံု မ်ိဳးေစ့၊ ဘက္မလိုက္ဝါဒႏွင့္ဗမာျပည္”တို႔အျပင္ အဂၤလိပ္ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားခဲ့သည္။
-
 ဆရာႀကီး ေရးသားသည့္ “ကိုယ္ေတြ႕ ပင္လံု”စာအုပ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း၏ အပါးေတာ္ၿမဲ အတြင္းဝန္ေဟာင္း ဗိုလ္ထြန္းလွ (တကၠသိုလ္ ေနဝင္း)က ဤသို႔ အမွာစာေရးေပးထားပါသည္။
-
“ဦးေဖခင္ ေရးသားထားသည့္အတိုင္း ပင္လံုၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ ၿပီးကာမွ အေျခအေန မေသမခ်ာျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ စိတ္ပ်က္လာရာမွ ရန္ကုန္ျပန္ေတာ့မည္ဆိုကာ ကြ်န္ေတာ့္ အား ေလယာဥ္ပ်ံမွာယူခိုင္းပါသည္။ သို႔ေသာ္ဦးေဖခင္ႏွင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္ပင္ၿပီး ေလယာဥ္မမွာေသးဘဲ တစ္ဖက္က လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ႀကိဳးစားစည္း႐ံုးရင္း တစ္ဖက္က လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္အား ရန္ကုန္မျပန္ရန္ ေဖ်ာင္းဖ် ေျပာဆိုခဲ့မႈ ေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ စိတ္ေျပၿပီးမျပန္ဘဲ ပင္လံုမွာဆက္ေနရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါသည္။
အကယ္၍သာ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ စိတ္ေျပေအာင္ ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုျခင္းမျပဳႏိုင္ပါက ယေန႔သမိုင္းဝင္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္သည္ အေကာင္အထည္ ေပၚလာစရာအေၾကာင္း မရွိ႐ံုမက ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းသည္လည္း တစ္မ်ိဳးတစ္ဖံု ျဖစ္သြားကာ ၿဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕တို႔ အႀကိဳက္ျဖစ္သြားမည္မွာ ေသခ်ာသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္”
-
 ဆရာႀကီး၏ ႏိုင္ငံကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈ၊ ေစတနာထားမႈ ထင္ရွားေနပါသည္။
-
ပင္လံုဦးေဖခင္ဟု ထင္ရွားေသာ ဆရာႀကီးသည္ ၂၀ဝ၄ ခု- ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ အမိန္႔ေတာ္ခံယူ ပါသည္။
-
 သံအမတ္ႀကီး မဟာသေရစည္သူ ဦးေဖခင္ကို အစၥလာမ္သာသနာ့ေရးရာေကာင္စီနာယကႀကီးအျဖစ္ ေတြ႕ဆံုခြင့္ရသည့္အခါ ဆရာႀကီး၏ ဩဝါဒအမွာအထားမွာ-
-
“တိုင္းေရးျပည္ေရးမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ လူမႈေရးနယ္ပယ္မွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာေရးေလာကမွာ ျဖစ္ျဖစ္ ေစတနာအမွန္ႏွင့္ က်ရာတာဝန္ကို မလစ္ဟင္းရေအာင္ တာဝန္သိသိ၊ သစၥာရွိရွိ၊ ဇြဲ၊ ဝီရိယ၊ လံု႔လဥႆဟႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ၾကရင္ တစ္ေန႔ ေန႔မွာ တစ္ခုခုေတာ့ ေကာင္းျခင္း မဂၤလာကို လက္ေတြ႕အက်ိဳး ခံစားရမွာသာျဖစ္ပါတယ္”
ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။
-
(အစၥလာမ္ေကာင္စီဌာနခ်ဳပ္စာစဥ္(၆၀)၊ ပါေမာကၡေဒါက္တာေအာင္ေဇာ္ ျပဳစုေရးသားေသာ တိုင္းရင္းမြတ္စ္လင္မ္ စာျပဳစာဆို ပုဂိၢဳလ္ေက်ာ္မ်ား ဒုတိယတြဲမွ )